Chuyển hướng 301 khi đổi địa chỉ để không mất SEO
Chuyển hướng 301 dẫn địa chỉ cũ sang địa chỉ mới để không mất thứ hạng tìm kiếm. Bài viết hướng dẫn thiết lập cơ bản, tránh nối đuôi, kiểm tra bằng Search Console và cập nhật sơ đồ trang web.
Thay địa chỉ website mà không làm chuyển hướng 301 đúng cách là cách nhanh nhất để mất lượng truy cập đang có. Khách bấm link cũ sẽ gặp trang lỗi, và công cụ tìm kiếm không biết trang mới nằm ở đâu. Con số 301 là tín hiệu cho biết một địa chỉ đã chuyển vĩnh viễn sang địa chỉ mới, và địa chỉ mới nên trở thành địa chỉ chính trong kết quả tìm kiếm. Bài này hướng dẫn cách dùng chuyển hướng 301 khi đổi địa chỉ, tránh nối đuôi, kiểm tra bằng Search Console và cập nhật sơ đồ trang web.
Tóm tắt nhanh
- Mã 301 báo hiệu địa chỉ cũ đã chuyển vĩnh viễn, còn 302 chỉ là chuyển tạm thời.
- Thiết lập phía máy chủ có khả năng được công cụ tìm kiếm hiểu đúng cao nhất.
- Địa chỉ cũ nên trỏ thẳng tới địa chỉ mới tương ứng, không trỏ dồn về trang chủ.
- Sau khi chuyển, cần kiểm tra Search Console và cập nhật sơ đồ trang web cùng các link nội bộ.
Chuyển hướng 301 là gì và khi nào dùng
Đây là mã trạng thái HTTP cho biết trang đã chuyển vĩnh viễn sang một địa chỉ khác. Trình duyệt hoặc công cụ tìm kiếm truy cập địa chỉ cũ thì máy chủ trả về mã 301 kèm địa chỉ mới, và phía truy cập tự động đi tới địa chỉ mới. Tín hiệu vĩnh viễn này giúp công cụ tìm kiếm chuyển địa chỉ chính sang trang mới, thay vì giữ địa chỉ cũ trong kết quả tìm kiếm.
Mã này dùng trong bốn tình huống quen thuộc: đổi tên miền, gộp nhiều website thành một và chọn một địa chỉ chuẩn khi cùng một nội dung có nhiều địa chỉ. Tình huống thứ tư là thay địa chỉ của trang đã xóa bằng trang mới tương ứng. Trường hợp trang đã xóa mà không có trang thay thế tương ứng, việc trỏ về trang chủ thường khiến khách thất vọng, vì họ mong thấy nội dung cũ mà lại gặp trang chung chung. Trong trường hợp này, để trang báo lỗi 404 rõ ràng đôi khi lại tốt hơn trỏ sai chỗ.
Điểm cần phân biệt là chuyển hướng tạm thời, gồm mã 302, 303 và 307, giữ địa chỉ cũ trong kết quả tìm kiếm vì trang cũ được cho là sẽ quay lại. Chọn mã tạm thời cho một lần chuyển vĩnh viễn sẽ khiến công cụ tìm kiếm tiếp tục hiển thị địa chỉ cũ, và lượng truy cập không chuyển sang địa chỉ mới như mong đợi. Vì vậy, trước khi thiết lập, cần xác định rõ lần chuyển này là vĩnh viễn hay tạm thời.
| Mã chuyển hướng | Ý nghĩa | Khi dùng |
|---|---|---|
| 301, 308 | Chuyển vĩnh viễn | Đổi địa chỉ, đổi tên miền |
| 302, 303, 307 | Chuyển tạm thời | Trang cũ sẽ quay lại |
Thiết lập cơ bản trên máy chủ
Cách được khuyến nghị là thiết lập chuyển hướng phía máy chủ, vì đây là cách có khả năng được công cụ tìm kiếm hiểu đúng cao nhất. Tùy hệ thống, shop có thể dùng tập tin cấu hình của Apache, khối cấu hình của NGINX, hoặc đoạn mã PHP gửi tiêu đề 301 trước bất kỳ nội dung nào. Dù dùng cách nào, nguyên tắc chung là máy chủ phải trả mã 301 kèm địa chỉ mới đầy đủ, gồm cả giao thức https và tên miền.
Trên Apache, cấu hình mod_alias cho phép khai báo từng cặp địa chỉ cũ và mới một cách trực tiếp. Mod_rewrite phù hợp khi cần quy tắc theo mẫu, ví dụ chuyển cả một thư mục sang thư mục mới. Trên NGINX, lệnh return 301 kèm địa chỉ mới là cách gọn và nhanh. Với PHP, cần gửi tiêu đề 301 rồi tiêu đề Location trước khi xuất bất kỳ ký tự nào, kể cả khoảng trắng, nếu không tiêu đề sẽ không gửi được.
Sau khi thiết lập, kiểm tra bằng cách mở trực tiếp địa chỉ cũ trên trình duyệt và xem nó có tới đúng địa chỉ mới hay không. Công cụ kiểm tra tiêu đề HTTP cũng giúp xác nhận mã trả về thật sự là 301 chứ không phải 302 hay 200. Việc kiểm tra này nên làm với cả phiên bản có www và không có www, vì hai phiên bản được tính là hai địa chỉ khác nhau nếu không thống nhất.
Tránh nối đuôi và vòng lặp chuyển hướng
Nối đuôi chuyển hướng xảy ra khi địa chỉ cũ trỏ tới một địa chỉ trung gian, rồi địa chỉ trung gian lại trỏ tiếp tới địa chỉ cuối. Bước trung gian làm chậm tốc độ tải trang, và công cụ tìm kiếm có thể ngừng theo dõi sau một số bước nhất định, khiến địa chỉ cuối không được ghi nhận. Cách phòng tránh là mỗi địa chỉ cũ trỏ thẳng tới địa chỉ cuối cùng, và rà soát toàn bộ bảng chuyển hướng mỗi lần đổi địa chỉ.
Vòng lặp chuyển hướng nghiêm trọng hơn, vì hai địa chỉ trỏ qua lại lẫn nhau khiến trình duyệt báo lỗi và không tải được trang nào. Vòng lặp thường xuất phát từ việc cấu hình cả hai chiều cùng lúc, ví dụ vừa chuyển từ địa chỉ có www sang không có www, vừa chuyển ngược lại ở một chỗ khác. Rà soát bảng chuyển hướng theo từng cặp và kiểm tra thực tế bằng trình duyệt sẽ phát hiện vòng lặp trước khi khách gặp phải.
Một nguyên tắc nữa là không trỏ dồn mọi địa chỉ cũ về trang chủ chỉ vì tiện. Trang chủ không chứa nội dung mà khách tìm, nên khách sẽ rời đi ngay và công cụ tìm kiếm cũng không chuyển giá trị của trang cũ sang trang mới tương ứng. Địa chỉ cũ xứng đáng có một địa chỉ mới tương ứng về nội dung, và chỉ những trang thật sự không còn nội dung thay thế mới nên để báo lỗi rõ ràng.
Kiểm tra bằng Search Console và cập nhật sơ đồ trang web
Google Search Console là nơi kiểm tra xem công cụ tìm kiếm đã ghi nhận địa chỉ mới hay chưa. Công cụ kiểm tra URL cho biết địa chỉ mới đã được lập chỉ mục hay chưa, và địa chỉ cũ còn xuất hiện trong kết quả hay không. Nếu địa chỉ cũ vẫn xuất hiện sau một thời gian, cần kiểm tra lại mã chuyển hướng và xem có link nội bộ nào vẫn trỏ tới địa chỉ cũ hay không.
Đổi tên miền thì công cụ Change of Address trong Search Console giúp báo cho Google biết toàn bộ website đã chuyển sang tên miền mới. Áp dụng cho mọi biến thể tên miền, gồm cả www và không có www. Báo cáo hiệu suất trong Search Console cũng cho thấy lượng nhấp chuột chuyển dần từ địa chỉ cũ sang địa chỉ mới theo thời gian. Lượng nhấp chưa chuyển ngay trong vài ngày đầu là bình thường, vì việc lập chỉ mục lại cần thời gian.
Sơ đồ trang web cần cập nhật sang toàn địa chỉ mới, vì sơ đồ cũ chứa địa chỉ đã chuyển sẽ gây nhiễu cho việc thu thập dữ liệu. Các link nội bộ trên website cũng cần đổi sang địa chỉ mới, thay vì trông cậy hoàn toàn vào chuyển hướng. Link nội bộ trỏ thẳng giúp tải trang nhanh hơn và giảm phụ thuộc vào bảng chuyển hướng. Tài liệu chính thức về các loại chuyển hướng nằm trong hướng dẫn chuyển hướng của Google, trong đó nêu rõ chuyển hướng phía máy chủ là cách ưu tiên.
Lỗi hay gặp sau khi đổi địa chỉ
Hay gặp nhất là quên chuyển hướng một số địa chỉ ít truy cập, ví dụ trang bài viết cũ hoặc trang danh mục không còn link từ trang chủ. Những địa chỉ này vẫn có thể xuất hiện trong kết quả tìm kiếm hoặc được khách lưu dấu trang, và khi bấm vào sẽ gặp trang lỗi. Rà soát danh sách địa chỉ cũ từ Search Console và từ sơ đồ trang web cũ giúp không bỏ sót địa chỉ nào.
Thứ hai là chuyển hướng đúng nhưng giữ nguyên link nội bộ cũ trong bài viết và menu. Website khi đó vẫn chạy được nhờ chuyển hướng, nhưng mỗi lần bấm link nội bộ đều tốn thêm một bước chuyển, làm chậm trải nghiệm khách. Sửa link nội bộ sang địa chỉ mới ngay trong đợt chuyển là việc nên làm cùng lúc, không nên để lại cho lần bảo trì sau.
Thứ ba là gỡ bảng chuyển hướng quá sớm vì thấy địa chỉ mới đã lên kết quả tìm kiếm. Khách vẫn có thể bấm link cũ từ bài đăng mạng xã hội, email cũ hoặc dấu trang đã lưu từ lâu. Bảng chuyển hướng vì vậy nên giữ ít nhất nhiều tháng, và với website lớn thì giữ lâu hơn nữa. Gỡ sớm khiến những lượt truy cập cũ quay lại trang lỗi mà không có lý do gì.
Đọc tiếp theo nhu cầu của bạn
Câu hỏi thường gặp
Dùng 301 có làm mất thứ hạng không?
Dùng 301 đúng cách giúp công cụ tìm kiếm chuyển địa chỉ chính sang trang mới, nhưng thứ hạng có thể dao động trong thời gian lập chỉ mục lại. Trỏ thẳng tới trang tương ứng và giữ bảng chuyển hướng đủ lâu giúp hạn chế dao động này.
Bao lâu thì địa chỉ cũ biến mất khỏi kết quả tìm kiếm?
Thời gian tùy thuộc vào tần suất thu thập dữ liệu của từng trang, thường từ vài ngày tới vài tuần. Trong giai đoạn chuyển đổi, địa chỉ cũ có thể còn xuất hiện dưới dạng tên thay thế, rồi mờ dần theo thời gian.
Đổi cả tên miền và cấu trúc địa chỉ cùng lúc có nên không?
Làm cùng lúc tăng rủi ro vì khó xác định lỗi nằm ở tên miền hay cấu trúc địa chỉ khi có sự cố. Nếu có thể, nên tách thành hai đợt: đổi tên miền trước, ổn định rồi mới đổi cấu trúc địa chỉ.
Có cần giữ bảng chuyển hướng mãi mãi không?
Bảng chuyển hướng nên giữ ít nhất nhiều tháng, vì link cũ còn nằm trong email, bài đăng và dấu trang của khách. Website lớn hoặc có nhiều link ngoài thì giữ lâu hơn sẽ an toàn hơn gỡ sớm.
Việc nên làm hôm nay
- Lập danh sách toàn bộ địa chỉ cũ và địa chỉ mới tương ứng trước khi thiết lập.
- Cấu hình chuyển hướng 301 phía máy chủ và kiểm tra mã trả về bằng trình duyệt.
- Cập nhật link nội bộ và sơ đồ trang web sang toàn địa chỉ mới.
- Báo cáo đổi tên miền trong Search Console khi chuyển sang tên miền mới.
- Giữ bảng chuyển hướng ít nhất nhiều tháng và rà soát định kỳ.
Nội dung mang tính tham khảo. Hãy kiểm tra thông tin mới nhất từ nguồn chính thức trước khi áp dụng.
